Blockchain, wat is dat nu precies? BAM! legt het uit!

BAM! Blockchain

Stel je voor dat je een track maakt en daarbij gelijk in Logic of ProTools invoert wie de songwriters zijn, wie er heeft gespeeld op de opname en hoeveel procent iedereen die heeft meegewerkt moet krijgen voor haar of zijn bijdrage. Je brengt je track uit, en een dag later zie je dat deze op Spotify 10.000 x is gestreamd en dat jij op je bankrekening gelijk jouw aandeel van deze streams uitbetaald hebt gekregen!
Klinkt dit te mooi om waar te zijn? Volgens velen is blockchain-technologie dé manier om ervoor te zorgen dat dit werkelijkheid wordt.

Blockchain – wat is het?

De term blockchain is de laatste tijd veel voorbijgekomen in de muziekindustrie, maar wat houdt het precies in?
Eigenlijk is blockchain niets meer en minder dan een database waar je allerlei gegevens en data uit kan trekken. Alleen heeft deze database een paar bijzondere eigenschappen welke ervoor zorgen dat blockchain zo revolutionair is en ook interessant voor de muziekindustrie.

1. Allereerst is de blockchain decentralized. Dit betekent dat er niet één server of computer is waar de database opstaat, de database is bij iedereen in het netwerk aanwezig. Wanneer er namelijk maar één partij zou zijn die de macht heeft over alle data is er meer kans op manipulatie van de data en evt. fouten. Doordat de blockchain dus bij iedereen in het netwerk wordt opgeslagen kun je nooit de manipulatie (of het hack-gevaar) hebben welke je wel hebt met een gecentraliseerde database. Een bijkomend voordeel van het decentraliseren van een database is dat je niet al je vertrouwen over de data in die ene partij hoeft te leggen die de data beheert en ‘bezit’. Iedereen kan namelijk alle data zien omdat deze op alle computers/servers gekopieerd staat. Hierdoor zou het zo kunnen zijn dat claims over onjuist handelen, non-transparantie of belangenverstrengeling dan ook niet meer voorkomen.

2. Een tweede eigenschap is dat data in de blockchain onveranderlijk is. Hiermee wordt bedoeld dat alle data die je invoert altijd zal blijven staan, je kan data niet weer verwijderen of aanpassen. Een wijziging is wel mogelijk, maar die komt dan als nieuwe invoer in de database te staan. Op deze manier kun je altijd terugkijken wat er precies met data is gebeurd. Een soort van Time-Machine zeg maar. En het mooie is dat alle ingevoerde data ook een time-stamp heeft. Ofwel: je kan altijd zien wanneer een bepaalde wijziging of verandering aan data is toegevoegd.

3. Een laatste belangrijke eigenschap is dat je applicaties op de blockchain kan bouwen. De data die wordt ingevoerd kun je zo specifiek maken dat je er allerlei regels (protocollen) aan kan verbinden. Klinkt nogal droog, maar hierbij een voorbeeld: Als je weet wie een song heeft geschreven en heeft ingespeeld kun je dit invoeren in de database. En daar kun je dan weer een simpel protocol voor het verdelen van de gelden aan koppelen. Dus speelt Spotify jouw track en keert zij daar op uit (bv. €0,0085) dan wordt dit geld gelijk verdeeld onder de auteursrechthebbenden en muzikanten die hebben ingespeeld, op de wijze die onderling is afgesproken. Dit noemen ze ook wel smart contracts.

Data wordt ingevoerd in de database en vervolgens gecheckt door het netwerk. Dit vindt plaats door middel van diverse protocollen waaraan de data moet voldoen (bepaalde voorwaarden, zie hier: https://chain.com/docs/protocol/specifications/validation#validate-block). Wanneer de data gevalideerd is wordt deze in een block toegevoegd aan de keten. Zo ontstaat er een keten van blokken die aan elkaar vastzitten en naar elkaar verwijzen. Vandaar ook de naam ‘blockchain’.

Dit zou blockchain allemaal kunnen oplossen binnen de muziek-industrie

Blockchain-technologie zou enkele grote problemen van de muziekindustrie goed kunnen oplossen.

Allereerst heeft de muziekindustrie een probleem met haar bestaande databases. Er zijn veel databases aanwezig (bij labels, publishers, Buma’s etc.), maar zijn nog nergens bijvoorbeeld de master-rechten gekoppeld aan de auteursrechten.
Waarom is dat dan zo belangrijk? Nou, stel je voor dat op Spotify tientallen nummers staan die ‘I Love You’ heten. Dan is het wel handig om te weten welke track door wie is geschreven. De hoeveelheid regels data die binnenkomt bij bv. Buma/Stemra vanuit Spotify is enorm, zo’n 500x meer dan bv. van Radio 538. Buma/Stemra heeft dan een maand de tijd om al deze data uit te pluizen en te kijken welk repertoire bij Buma/Stemra is ondergebracht. En deze data van Spotify gaat alleen over opnames, wat het dus extra lastig maakt. Als er een koppeling zou zijn tussen recording en auteursrechten (voor de nerds onder u: ISRC en ISWC codes) zou deze klus een stuk efficiënter te klaren zijn.
Er is in het verleden wel geprobeerd om zo’n database op te zetten, de General Repertoire Database. Helaas is dat destijds niet gelukt en is dat project onhaalbaar gebleken. De precieze redenen hiervoor blijven vaag.

Een tweede probleem van de muziekindustrie is een gebrek aan transparantie. Er heersen nog steeds veel verhalen over geld dat aan de strijkstok blijft hangen of in de black-box verdwijnt. Met blockchain-technologie heb je een compleet transparant systeem in handen waarbij je kan zien wat er met welke track gebeurt, en wie er wat mee te maken heeft. Zo’n systeem van transparantie dwingt iedereen ook om niet te frauderen.
Verder is er voor jou als rechthebbende transparantie doordat je altijd terug kan zien welke data over jouw track is ingevoerd en wie deze data wanneer gewijzigd heeft. Dat maakt frauderen met data behoorlijk lastig. Het idee is dat wanneer fraude zichtbaar is mensen minder snel zullen frauderen.
En, ook heel interessant: als artiest/songwriter kun je gelijk zien waar en wanneer jouw tracks gespeeld zijn, of wie ze heeft gebruikt voor synchs. Merk je dat plotseling in Mexico veel van je tracks gedraaid worden dan kun je dus als artiest overwegen om daar een tour op te zetten en promo te gaan doen. Spotify Analytics kan en doet dit ook al, maar eigenlijk wil je van al je muziek die gebruikt wordt (dus ook synchs, live, etc.) deze info hebben, toch?

Een derde probleem is dat je als songwriter vaak lang op je geld moet wachten. Als een track van jou op Spotify wordt gespeeld kan het zo een jaar duren voordat je geld krijgt. En als het om geld uit het buitenland gaat kan dit nog weer langer duren! Een voordeel van blockchain-technologie is de snelheid van betalingen en de mogelijkheid van micro-payments. Als Spotify geld uitkeert kan dit gelijk (door de smart-contracts) worden doorbetaald naar de desbetreffende partijen.

Cut out the middleman

‘I’m cutting out the middleman.’

Als songwriter en/of artiest wil je dat jouw liedjes aankomen bij diegenen die er naar willen luisteren: jouw fans en luisteraars. Er zijn tegenwoordig een hoop tussenpartijen die zich hier mee bemoeien (denk aan publishers, labels, Buma’s etc.)
Veel van deze partijen die nu tussen de maker van het liedje en de luisteraar inzitten worden vaak beschuldigd van gebrek aan transparantie, ruis op de zender en vertraging in de betalingen. Blockchain zou een manier kunnen zijn om de link tussen jou als songwriter/artiest en je luisteraars weer korter te maken en te zorgen dat je makkelijker en sneller je fans bereikt. Iets wat je vaak hoort is dat blockchain ervoor zorgt dat je al deze tussenpartijen niet meer nodig hebt, ‘cut out the middlemen’.
Maar eigenlijk is het meer de vraag of zo’n tussenpartij nog waarde kan toevoegen voor de songwriter/artiest of voor de luisteraar. Dus ‘cut out the middelman’ is niet per definitie juist.
Een partij als Buma/Stemra zou bijvoorbeeld relevant kunnen blijven doordat zij de ingevoerde data checken op juistheid, of door de tarieven met bv. een Spotify te onderhandelen. Want het is maar de vraag of het wenselijk is als songwriter zelf je tarieven te moeten bepalen.

En nu?

Wat kunnen we er nu mee? Op dit moment wordt er al wel op diverse manieren geëxperimenteerd met blockchain (Hardwell, Imogen Heap), maar is het nog absoluut niet het gangbare model. Voordat dit industrie-breed zou kunnen werken ben je vermoedelijk jaren verder. En de vraag is: wil de muziekindustrie dit wel? Er zijn altijd partijen (geweest) die een gebrek aan transparantie wel weten te benutten en dus niet zullen willen dat alles transparant wordt. Als deze partijen hun databases moeten gaan ‘vrijgeven’ voor blockchain betekent dit dat zij eigenlijk hun macht moeten opgeven.
En los daarvan: de GRD (zie hierboven) was wat betreft de soort data die in een database moest komen een vergelijkbaar initiatief. Daar is enorm veel geld in gestopt, wat helaas uiteindelijk tot niets heeft geleid. Je zou daar ook uit kunnen concluderen dat de muziekindustrie hier niet per se op zit te wachten. En dan?

Je merkt dat er nu nog vooral wordt geëxperimenteerd met blockchain om te kijken hoe het werkt en wat de mogelijkheden zijn. Iemand als Imogen Heap gaat hier heel ver in en maakt in haar blockchain bv. ook de stems (de losse sporen) beschikbaar zodat mensen remixen kunnen maken. En zij zet bv. ook in de data van de track welke koffie ze dronk bij het maken van de song, welke DAW (Logic, ProTools, oid) ze gebruikt heeft, welke plug-ins etc. Dit doet zij zodat de mogelijkheid ontstaat tot sponsor-deals, wat voor een artiest zeer interessant kan zijn.

Als blockchain eventueel de nieuwe norm binnen de muziekindustrie gaat worden zal het nog wel even duren voordat dit overal is ingevoerd.
Allereerst komt er ook nogal wat weerstand en wordt het soms nog bestempeld als ‘de laatste rage’. Het moet zich nog gaan bewijzen op het gebied van muziekrechten.
Maar in de wereld om ons heen zie je dat het steeds meer invloed krijgt en dat er steeds meer mee geëxperimenteerd wordt. Zelfs de financiële sector is al druk bezig om met blockchain te experimenteren, omdat zij ook wel inzien dat deze technologie niet zomaar weggaat en haar voordelen heeft.

BAM! is aangesloten bij het Open Music Initiative (OMI) waar ook druk wordt gepraat over blockchain. Het mooie van OMI is dat alle partijen aan tafel zitten (Spotify en Apple, maar ook de labels, artiesten, managers, techneuten en nog meer).
dotBlockchain is ook een initiatief wat hierbij aangesloten is en welke probeert om een nieuwe standaard (net als bijvoorbeeld mp3) in te stellen waarbij er om iedere track een ‘schil’ komt die metadata bevat. Deze schil (blockchain) zou dan minimaal bepaalde data moeten bevatten, Minimum Viable Data (MVD). Denk hierbij aan ISRC- en ISWC-codes en een overzicht van de betrokken muzikanten bij de opname.